Odziedziczone od Boga i człowieka, gdzieś pomiędzy morzem i górami, między jawą i snem. Od czasów prehistorii i Ilirów, antyku i czasów rzymskich, aż po współczesność podziwiać można wzbogacające nas ślady historii.
Znaleziska archeologiczne świadczą o obecności ludzi na terenie dzisiejszej Baškiej Vody około czterech tysięcy lat p.n.e., a głównym powodem osadnictwa na tych terenach było źródło wody pitnej. W epoce brązu, w czasie osiedlania pasterzy na obszarach basenu Morza Śródziemnego, dochodzi do konfliktów między różnymi plemiona o źródło wody i pastwiska, z tego powodu na wzniesieniu Gradina w centrum dzisiejszej miejscowości, powstaje umocniona kamiennymi murami osada, mająca chronić źródło.
W czasach antycznych w miejscu dzisiejszej Baškiej Vody istniała osada Aronia, o czym świadczą nie tylko znaleziska archeologiczne, ale również mapa Tabula Peutingeriana, na której w miejscu dzisiejszej Baškiej Vody zaznaczono osadę o tej nazwie. W czasach późnego antyku, od końca IV do VII wieku, dochodzi do wtargnięcia barbarzyńskich narodów, z tego powodu mieszkańcy Gradiny wznoszą twierdzę, w której mogli się schronić w przypadku napaści, ale także nadzorować wejście do Bračkiego kanału. Pozostałości po murach osady z V-VI wieku na Gradinie, możemy zobaczyć po dzień dzisiejszy, a liczne znaleziska amfor i innych przedmiotów ceramicznych świadczą o stosunkach handlowych z północną Afryką, ze wschodnimi wybrzeżami basenu Morza Śródziemnego i Morzem Czarnym. W pobliżu Gradiny odkryto znaczną ilość grobów z czasów antycznych, a także lampkę oliwną - lucernę, biżuterię, szklane naczynia, figurki Euterpe i Kupiduna i inne. Niektóre napisy nagrobne, oprócz imion rzymskich, wymieniają również imiona iliryjskie, z czego można wywnioskować, że oprócz nowych, niedawno osiadłych na tych terenach mieszkańców rzymskich, liczna była również autochtoniczna ludność iliryjska. Znaleziska archeologiczne w pobliżu miejscowości świadczą o istnieniu wielu rustykalnych willi (villae rusticae). W VII Słowianie zajmują Aronię i przestaje ona istnieć.
Następne tysiąc lat nie przynosi żadnych śladów życia miejskiego wzdłuż wybrzeża. Jedynie pasterze z osady Bast przyprowadzają swoje zwierzęta w pobliże morza, aby poić je na basczi vodi, źrodle wody pitnej, należy więc przypuszczać, że pierwsze budynki zostały wzniesione jako schrony dla pasterzy.
Pod koniec XVII wieku, wraz ze zniknięciem zagrożenia ze strony piratów, i po wygnaniu Turków (1684), mieszkańcy wracają na wybrzeże i powoli wznoszą nową osadę, której nazwę Baška Voda, po raz pierwszy wspomniano w 1688 roku. Pierwszym budynkiem użytku publicznego jest późnobarokowy kośćiółek św. Wawrzyńca, wybudowany w 1750 roku na fundamentach budowy antycznej. Oprócz rolnictwa, ludność zaczyna zajmować się rybołówstem oraz żeglarstwem. Pierwsza szkoła została otwarta w 1845 roku, kościół św. Mikołaja w stylu neoromańskim został wybudowany w 1889 roku, a w 1900 otwarto również pocztę.
Wybudowanie w 1912 roku przystani, czyni z Baškiej Vody znaczący na tych obszarach port, w którym odbywa się intensywny handel między wyspami i terenami położonymi za Biokovem (Zabiokovlje).
W latach trzydziestych XX wieku bracia Sikavica budują pierwszy w Baškiej Vodzie hotel «Slavija», który w 1936 roku na wystawie światowej w Londynie uzyskał wyróżnienie i złoty medal za komfort, kuchnię i dobre wina. W 1933 roku założono stowarzyszenie zajmujące się upiększaniem miejscowości, jednak znaczący rozwój turystyki następuje po wybudowaniu drogi wzdłuż Adriatyku. W ostatnich dwudziestu latach Baška Voda jest najpopularniejszą miejscowością Dalmacji Środkowej, a na początku XXI wieku, jako jedna z najlepiej zagospodarowanych miejscowości wypoczynkowych nad Adriatykiem, kilka lat z rzędu otrzymuje złotą odznakę «Niebieski kwiat» - «Plavi cvijet», najbardziej prestiżową nagrodę w dziedzinie turystyki w Chorwacji.
(ŹRÓDŁO: tz Baska Voda)

Obrazy: 1) kościółek św. Lovrego (1750), 2) kościół św. Mikołaja (1889), 3) kościół Wniebowstąpienia MB (1636), 4) kościółek św. Roka (XV), 5) kościół Wszystkich Świętych (1999), 6) figura św. Mikołaja

  • Baska Voda, Chorwacja - Historia i dziedzictwo - Zdjęcie 1
  • Baska Voda, Chorwacja - Historia i dziedzictwo - Zdjęcie 2